Białogardzka Biblioteka Publiczna

Szczegóły

12 luty 2026

Miniony rok 2025 w kinie był bardzo dziwny, choćby przez to, że takich prawdziwych, niepodważalnych i zbiorowych zachwytów, jak w 2024 roku mieliśmy jak na lekarstwo.
Tym niemniej postanowiliśmy wybrać ścisłą "trójkę" najlepszych filmów zeszłego roku, która swą artystyczną formą i treścią przekazu znacznie wyróżniała się spośród innych.
Poniżej kilka zdań o każdym z nich:

1)  "JEDNA BITWA PO DRUGIEJ" - reż. Paul Thomas Anderson
Napędzana absurdalnymi gagami czarna komedia akcji z 13. nominacjami do tegorocznych Oscarów okazuje się zaskakująco pojemną konwencją.
Anderson upchnął w niej satyryczny fresk ukazujący chaos, jakim stała się Ameryka, i rewolucję jako pokoleniową sztafetę.
Wreszcie, a może przede wszystkim jest to przypowieść o ojcowskiej miłości, która potrafi wyrwać z życiowego letargu i pomaga dorosnąć. Nawet jeśli robi się to w biegu, jak bohater grany przez Leonardo DiCaprio, łapiąc zadyszkę i próbując nie potknąć się o poły szlafroka.
Obraz reżysera zbliża się do arcydzieła. To kino intensywne, na zmianę epickie i kameralne, ze znakomitymi kreacjami wartymi wszystkich nagród. A do tego zabójczo zabawne. 
Nie będzie w tym nic dziwnego, jeśli po latach będziemy patrzeć na jego film z refleksją, w jak szalonych czasach przyszło nam żyć.

2)  "THE BRUTALIST" - reż. Brady Corbet
To dzieło filmowe w starym stylu - epicka, trzyipółgodzinna odyseja, obejmująca ponad trzy dekady z życia bohatera.
Produkcja wyniosła, z dużym rozmachem, ale jednocześnie kameralna, unikająca efekciarstwa, zrealizowana w konwencji kina biograficznego.
Reżyser przedstawia skomplikowane losy węgierskiego architekta, złamanego geniusza - László Tótha (wybitna kreacja Adriena Brody'ego, nagrodzona Oscarem), który przybywa do Stanów w poszukiwaniu lepszego życia.
To przejmująca opowieść o powojennej Ameryce, która dla tysięcy europejskich imigrantów była obietnicą wolności. W praktyce często oznaczała jednak dalsze cierpienie: dyskryminację, bezrobocie i bezdomność.
American dream okazuje się tu mitem, gorzkim żartem z niespełnionych nadziei.
Film oddaje ducha epoki, a jednocześnie stanowi komentarz do współczesności - trumpowskiej Ameryki naznaczonej ksenofobią i społecznymi podziałami.

3)  "ZNIKNIĘCIA" - reż. Zach Cregger
Pewnej nocy w amerykańskim miasteczku, jakich wiele, dzieci wychodzą z domów. W biegu rozkładają ręce, jakby miały zaraz odlecieć, i po chwili znikają w ciemnościach, zostawiając przerażoną społeczność z pytaniami.
Można potraktować tę produkcję jako mroczną baśń, czy horror podszyty społecznym dramatem o przepracowywaniu zbiorowej traumy i wspólnym przeżywaniu żałoby, zbudowaną na naszych najgłębszych lękach.
Kolejne rozdziały odsłaniają zazębiające się perspektywy zdezorientowanej nauczycielki, jedynego ucznia, który rano pojawił się w jej klasie, rodziców i mieszkańców przypadkiem uwikłanych w tę historię.
Reżyser zna gatunkowe prawidła, umiejętnie buduje złowrogi klimat i manipuluje oczekiwaniami widza, rozbrajając przy tym napięcie elementami humorystycznymi.
Czy swoją przestawioną wizją pozwoli nam zrozumieć, co się właściwie stało?

Źródła: Miesięcznik Filmowy - "KINO"; Miesięcznik Filmowy "SIGHT AND SOUND"; "Aktualności Filmowe" w Canal Plus; "Tygodnik kulturalny" w TVP Kultura.

1)   2) 

3) 

Szczegóły

11 luty 2026

To był dobry rok dla muzyki rozrywkowej, zwłaszcza tej alternatywnej. Wiele uznanych zespołów czy formacji potwierdziło swój niepodważalny status i prymat na arenie światowego przemysłu muzycznego udanymi albumami.
Przeglądając wiele list z podsumowaniami 2025 roku, zarówno w cenionych miesięcznikach, jak i w popularnych rozgłośniach radiowych, postanowiliśmy wybrać "piątkę" płyt tych najlepszych i godnych polecenia.
Nasz subiektywny wybór niewiele różnił się od wspominanych zestawień.
Oto jak się ona przedstawia - kolejność nieprzypadkowa.

1)  SHARON VAN ETTEN - "Sharon Van Etten and The Attachment Theory"
Amerykańska songwriterka, artystka z bogatym bagażem muzycznych doświadczeń, po raz pierwszy sygnuje album nie tylko swoim nazwiskiem. Towarzyszy jej trzyosobowy zespół pod nazwą The Attachment Theory, złożony z muzyków o postpunkowym rodowodzie.
Na tej płycie porzuca ona ascetyczny folk na rzecz bogatych, inteligentnych, nowofalowych aranżacji. Osobistą, intymną poezję tekstów o niezaspokojonych tęsknotach wymienia na uniwersalne w wymowie, zaangażowane społecznie, filozoficzne poradniki przetrwania w świecie, który płonie.
Wyrazisty i krystaliczny głos Sharon o duchowej głębi, zgrabne i dynamiczne aranżacje "podlane" elektronicznymi smaczkami są esencją tej płyty.
Wyróżnić można piosenki: "Life forever", "Afterlife", "Idiot box", czy "Trouble".
To rzecz o budującej potędze empatycznej wspólnoty i drogowskaz na czasy rozpadu, pisany z przekonaniem, że muzyka może leczyć, łączyć i pocieszać.

2)  SUEDE - "Antidepressants"
To już dziesiąty studyjny album britpopowej legendy z Wysp Brytyjskich, oceniany jako jeden z najlepszych po jej reaktywacji.
Płyta przynosi intensywne, gitarowe brzmienie z wpływami postpunku i gotyku z charakterystycznym, oryginalnym i histerycznym wokalem Bretta Andersona.
To kawał solidnej muzyki, z której emanuje świeża energia i niezwykłe zaangażowanie członków grupy, którzy nie są już pierwszej młodości.
Album pełen jest przebojowych hymnów, takich jak: "Disintegrate" czy "Dancing with the Europeans" oraz pięknych, urzekających i melancholijnych kompozycji: "Life is endless, life is a moment" czy "June rain".
Można go polecić jako odtrutkę na wszelkie życiowe zakręty i niepowodzenia.

3)  MANIC STREET PREACHERS - "Critical Thinking"
Jest to już piętnasty studyjny album postbritpopowej walijskiej legendy "pod kierownictwem" Jamesa Dean Bradfielda.
To płyta, na której zderzają się przeciwieństwa - dialektyka, która próbuje znaleźć sposób na rozwiązanie.
Teksty piosenek dotyczą zimnej analizy samego siebie, a także opowiadają o człowieku "zainstalowanym" we współczesnych systemach społeczno - politycznych. O jego stanie ducha, wierze lub tejże wiary utracie.
Wspaniała, przebojowa, skrząca się od znakomitych melodii płyta. Wyróżnić można chwytliwe kompozycje: "Decline and fall", "Brushstrokes of reunion", "Hiding in plain sight" czy "People ruin paintings".
Znając tę formację i jej artystyczną kreatywność można z pewnością stwierdzić, że to nie jest jej ostatnie słowo.

4)  PULP - "More"
Triumfalny powrót brytyjskiej formacji po ponad 20 latach, oferujący brzmienie bardziej rockowe i zwarte, a mniej syntezatorowe niż ich klasyczne dokonania.
Album pod wodzą jej niekwestionowanego lidera - Jarvisa Cockera, wyprodukowany przez Jamesa Forda, łączy dojrzałe teksty o upływie czasu z chwytliwymi, orkiestrowymi aranżacjami.
To krążek zachwycający, który udowadnia, że zespół wciąż potrafi tworzyć wybitną muzykę.
Wyróżnić można przebojowe i chwytliwe kompozycje, takie jak: "Got to have love", "Tina" czy "Grown ups".
Płyta "More" to bezapelacyjnie jeden z najważniejszych muzycznych "comebacków" kilku ostatnich lat.

5)  WOLF ALICE - "The Clearing"
To czwarty studyjny album zespołu, który ugruntował ich silną pozycję, na którym pokazali jaką przebyli drogę, jak wiele mają jeszcze do przekazania i jak rozwinęli się muzycznie.
Utwory są bardziej złożone, zniuansowane i przemyślane, a materiał określany jako spokojniejszy, bardziej dojrzały i balladowy w porównaniu do poprzednich dokonań.
Ale kompozycje nie zatraciły pewnego rodzaju przebojowości, co potwierdzają takie hity jak: "Sofa", "White horses" czy "Just two girls".
Liderka i wokalistka Ellie Rowsell zachwyca głosem, skupiając się na tekstach o dojrzewaniu, akceptacji samego siebie, relacjach i poszukiwaniu spokoju.
Odważny i znaczny krok naprzód w karierze - tak trzymać!

Źródła: Miesięczniki muzyczne: "Uncut", "Mojo", "Rolling Stone", "Teraz Rock"; Rozgłośnie radiowe: Radio 357, Polskie Radio "Trójka", BBC Radio 6, KEXP Radio.

1)   
     Sharon Van Etten                                                                                                             

2)   
      Suede                                                                                                                                                                                                                                                                         

3)   
     Manic Street Preachers                                                                                                                    

4)   
     Pulp                                                                                                                                    

5)   
     Wolf Alice                                                                                                                           

Szczegóły

10 luty 2026

Spośród wielu licznych, zeszłorocznych debiutów literackich na polskim rynku wydawniczym, wartymi uwagi i odnotowania były dwa: "Łupiny" oraz "Dźwięki ptaków".
Ich tematyka dotyczyła otaczającego nas, zepsutego świata, samotności zataczającej coraz szersze kręgi i bezdusznej technologii, przenikającej całe nasze codzienne życie.
Poniżej kilka słów o każdym z nich:

1)  Ewa Tondys - Kohmann - "ŁUPINY"
Niewiele się o tej książce mówiło, może z powodu małych rozmiarów i skromnej objętości? Tymczasem słów jest tu tyle, ile potrzeba, by zrozumieć, jak bardzo potrafimy być samotni. Nie musimy nawet o tym rozmawiać, możemy po prostu razem lepić knedle albo oglądać filmiki na YouTubie.
Wydawca pisał, że w tomiku znajdziemy "sześć opowiadań, które są jak przepowiednie tego, co może wydarzyć się za chwilę", bo wielu bohaterów kupuje tu sobie możliwość rozmowy oraz bliskość innych ludzi, niekoniecznie fizyczną.
Relacje stają się towarem, a bezwarunkowa akceptacja - luksusem.
Coraz bardziej oddalamy się od siebie i jednocześnie obecności innych ludzi w naszych życiach potrzebujemy tak bardzo, że jesteśmy w stanie płacić za uczucia.
Ponieważ autorka jest daleka od emocjonalnego szantażu, prób pouczania bądź moralizowania, jej teksty zostawiają w czytelnikach naprawdę mocny ślad.

2)  Arek Kowalik - "DŹWIĘKI PTAKÓW"
Autor tych historii jest wnikliwym obserwatorem.
Właściwie to ma w sobie coś z miejskiego ornitologa, który chwilowo podpatruje i podsłuchuje różne gatunki ludzi - ptaków zamieszkujących Warszawę.
Jednocześnie jako narrator debiutanckiego zbioru opowiadań jest wrażliwym facetem, patrzącym na świat bez cienia cynizmu. A przynajmniej można w to uwierzyć, bo rzadko się zdarza, by w młodych mieszkańcach stolicy ktoś chciał dostrzec coś więcej niż pozę i wyrachowanie.
Kowalik zagląda do modnych knajp w najfajniejszych dzielnicach nie po to, by obśmiać bananową młodzież, ale by pokazać to, co nas wszystkich łączy - pragnienie bycia kochanym, strach przed samotnością, nieumiejętność radzenia sobie z codziennymi lękami. Jest tu drogie Powiśle, są kawiarnie z lawendową latte i wieczory na schodkach, ale opowiedziane historie cechuje uniwersalizm i bezpretensjonalność.
Autor czasem traktuje swoich bohaterów bardzo serio, a czasem z przymrużeniem oka, choć zawsze uczciwie i z rozwagą.
Poza zmaganiami z realizmem psychologicznym znajdziemy w tym tomie także opowiadania trochę fantastyczne, inspirowane japońskimi przypowieściami o duchach.

1)          2)  

Szczegóły

09 luty 2026

Poruszająca powieść Georgi Gospodinowa - "Ogrodnik i śmierć" została uznana przez większość liczących się periodyków literackich za książkę 2025 roku.
Jest to zapis niemocy, przerażenia i mimo wszystko uspokojenia, które można odnaleźć w obliczu spraw ostatecznych. W tym przypadku - śmierci ojca pisarza - narratora w jego domu w Sofii.
Gospodinow nie tylko obserwuje tu siebie, swoje reakcje i emocje, ale też oddaje głos człowiekowi, który umiera na raka, a w ostatnich chwilach musi polegać na opiece kogoś, kogo sam powołał do życia.
"To nic takiego", przekonuje co chwila, niczym się nie przejmuj, tak musi być, "to nic takiego", nie zgub mojego dowodu, bo przyda ci się przy załatwianiu spraw w urzędach. "To nic takiego", mówi, gdy boli go tak, że widzący to syn za chwilę się rozpłacze.
To jest, oczywiście, opowieść o miłości, której siłę odkrywa się zbyt późno...
Zostaje pamięć o najbliższym człowieku, anegdoty z jego życia w komunistycznym reżimie, migawki z wielu ról odgrywanych w życiu: autorytetu (choć trudno się zwykle do tego przyznać), opiekuna, taty dobrej rady, który wyposaża w wiedzę podstawową, by syn w miarę bezpiecznie przeszedł przez życie.
Gospodinow wie, jak przekierować uwagę czytelników w stronę ich własnych historii, jak wywołać wspomnienia i uruchomić wdzięczność. Czego nauczyli nas ojcowie? Kiedy byli z nas dumni? Dlaczego nie umieli tego okazać?
Nie da się przygotować na śmierć rodzica - przypomina pisarz - to coś, co musi nas przerosnąć, z czym będzie sobie trzeba radzić latami. Nie tylko wtedy, gdy czuje się, że zostało wiele spraw do wyjaśnienia, a szansy na to już nie będzie.
"Czy nadal istniejemy, jeśli odejdzie ostatni człowiek, który pamiętał nas jako dzieci? - zastanawia się autor.
I jeszcze pisze: "Pewnie po to opowiadamy. Żeby stworzyć jeszcze jeden równoległy korytarz, w którym świat i wszyscy w nim są na swoim miejscu, by skierować opowieść na inną grządkę, gdy zrobi się niebezpiecznie i nadchodzi śmierć, tak jak ogrodnik przeciąga wodę do kolejnej grządki w ogrodzie".
To książka warta uwagi, gdyż mówi o wszystkich stratach, które prędzej czy później dotykają każdego z nas.

Źródła: "Książki - Miesięcznik do czytania"; "Książki Magazyn Literacki"; "Dobry tytuł" - program w TVP Kultura.

 autor książki roku - Georgi Gospodinow